Abrakadabra, Nagroda Światowego Dnia Poezji ustanowionego przez UNESCO 2010.
Abracadabra, to książka autorstwa Juliusza Erazma
Bolka o której nikt z wypowiadających się nie napisał tomik
wierszy. Dlaczego? Jego utwory mają charakter poetycki, to na pewno.
Każdy utwór, to niby wiersz, niby poemat, a może raczej coś
pomiędzy...
O poezji Juliusza Erazma Bolka napisał ks. Jan Twardowski -
„Poezja Juliusza Erazma Bolka często składa się z najprostszych
słów, tylko po to, by dotknąć najważniejszych tematów." Dla
mnie to najpiękniejsza wypowiedź, bo wpada i w ucho i w pamięć.
O poezji Juliusza Erazma Bolka wypowiadali się w samych
superlatywach najwięksi poeci i znawcy literatury i poezji. Poza
wspomnianym już ks. Janem Twardowskim, byli to: m.in. Ernest Bryll,
Karol Samsel, Krzysztof Lipka, Roman Śliwonik, Zbigniew Jerzyna,
Andrzej Zaniewski, Stefan Jurkowski i wielu wielu innych...
Cóż zatem ja, zwykły czytelnik mogę więcej od
siebie dodać na temat poezji i książki Abracadabra. Chyba, tylko
to, że książkę Abrakadabra czyta się godzinę, ale myśleć o
niej przez kolejne 24 godziny to wciąż za mało... Cóż zatem
takiego jest w tej poezji, że chcemy do niej wracać, by zastanawiać
się co autor miał do powiedzenia? Nie ulega wątpliwości, że
- „jest to poezja bardzo oryginalna, nie mająca w zasadzie
odpowiednika w naszej twórczości (...) Jest to opis świata,
widzianego z dystansu, świata przetworzonego przez wyobraźnię
poety " - Stefan Jurkowski.
Materią poezji Juliusza Erazma Bolka jest rzeczywistość pełna
magii, czasami fantastyczna, innym razem tajemnicza i nieodgadniona.
Wielką klasą uderzył mnie utwór „Teraz tutaj”. Przepiękna
układanka z prostych słów, sięgająca głębokiej filozofii czasu
świata po którym autor ślizga się i ślizga się jak czarownik po
Myślach. Budując kanały przejść po baśniowych krainach, po to,
by powiedzieć nam, że niektórzy umierają w krainach Wczoraj, że
do „świata Jutro” można wskoczyć będąc kaskaderem, schować
się można w świecie Dawno i bardzo Dawno, nie wierzyć w świat
Dzisiaj, że dla wielu najważniejsza jest Chwila, bo upaja jak
narkotyk.
To co zwróciło moją uwagę w poezji Juliusza Erazma Bolka i co
mi się bardzo podoba, to nadawanie rzeczom martwym mocy ożywczej,
by nie powiedzieć cech ludzkich. Automatycznie sięgam myślą
(utworu „Wolność”) - krawata, który „uwalnia szyję ze
śmiertelnego uścisku”... paska spodni, który „otwiera swoją
obręcz ku zdziwieniu klamry”... pętli w oknie, która „wciąż
kusi podnieca przyciąga”. Drobne przedmioty, które codziennie
zakładamy na siebie ograniczają naszą wolność i krępują ciało,
a z drobnych spraw powstają rzeczy wielkie, a nawet "wszechświat
myśli", bo - gdy "kamienie spadają z nieba /pociągając
za sobą niebieską przestrzeń / autor chce - „wyrwać światu
przynajmniej/ fragment siebie/nic więcej/tylko ukraść własne
istnienie”... przepiękne, głębokie wyznanie – jak uchronić
własne istnienie, gdy świat jest niebezpieczny, przygnieciony i
ciężki, gdy kosmos niesie wielkie zagrożenie (choć jest niebieski
i pięknie wygląda).
Nie opowiem Wam wszystkich utworów, zostawię sobie na deser, by
stanąć z autorem przed lustrem i zobaczyć w nim także siebie ...
jeśli chcesz i Ty poczuć smak poezji Juliusza Erazma Bolka weź do
ręki książkę Abracadabra, na pewno znajdziesz tam coś dla
siebie.
Dodam tylko, że jest to książka pięknie oprawiona (w
twardych okładkach), na tle czerni białe czcionki, w wersji polsko
angielskiej) - może być najpiękniejszym prezentem z każdej
okazji.
Wersja druga: Poza schematem wiersza. O „Abracadabrze” Juliusza Erazma Bolka
Z
tą książką od początku jest problem gatunkowy. Jeśli szukacie
klasycznego tomiku wierszy, Abracadabra Juliusza Erazma Bolka
prawdopodobnie Was zaskoczy. To nie są utwory do odhaczenia i zamknięcia
– to teksty zawieszone gdzieś pomiędzy tradycyjną liryką, poematem
prozą a filozoficzną notatką. Najlepiej ujął to ks. Jan Twardowski,
zauważając, że Bolek używa najprostszych klocków autonomicznego języka,
by dotykać spraw ostatecznych. I to właśnie ta prostota uderza
najmocniej.
Autor nie bierze jeńców – konstruuje świat, w którym
rzeczywistość płynnie miesza się z magią, a czas traci swoją linearność.
W utworze Teraz tutaj Bolek zachowuje się jak kaskader rzeczywistości.
Pokazuje nam uwięzienie w krainach „Wczoraj” czy „Dawno”, zmusza do
skoku w ryzykowne „Jutro” i demaskuje naszą współczesną fiksację na
punkcie „Chwili”, która potrafi upajać jak najtwardszy narkotyk. To
bezkompromisowa podróż po psychice człowieka, który boi się
zakorzenienia w teraźniejszości.
Najbardziej fascynujący jest tu
jednak bunt materii. W tekście Wolność Bolek dokonuje genialnego
zabiegu: ożywia przedmioty codziennego użytku, nadając im niemal
sadystyczne intencje. Krawat, który zaciska się w śmiertelnym uścisku,
pasek od spodni drwiący z własnej klamry, pętla w oknie, która
magnetycznie przyciąga wzrok. To, co nosimy na sobie, staje się naszym
więzieniem. Autor buduje z tych prozaicznych mikro-obserwacji potężną
metaforę egzystencjalnego lęku. W świecie, gdzie niebo wydaje się walić
nam na głowy, jedynym ratunkiem staje się bezczelna próba „ukradzenia
własnego istnienia”.
Abracadabra
to książka-lustro. Choć w wersji polsko-angielskiej i surowej,
czarno-białej oprawie wygląda jak ekskluzywny album, jej wnętrze parzy.
Czyta się ją w godzinę, ale zostaje w głowie na zawsze. Idźcie i
zobaczcie w niej siebie.
Gloria O (Sława Kornacka)
